Strona startowa

Wiadomości - Aktualności

650 rocznica nadania praw miejskich Stopnicy. (fotoreportaż)

Dodał: AT Data: 2012-05-30 12:41:32 (czytane: 10355)

Uroczyste obchody 650 rocznicy nadania praw miejskich odbyły się w minioną niedzielę (27 maja) w Stopnicy. Miejscowość ta otrzymała prawa miejskie w roku 1362 z rąk króla Kazimierza Wielkiego.

Kruszywa Busko Marcin Korepta
http://kruszywabusko.pl/,kruszywo, kamień naturalny, grysy dekoracyjne, otoczaki greckie , żwiry, bryły ogrodowe, kamień ścieżkowy , kamień do gabionów, kora kamienna, bazalt, dolomit, granit, kamień budowlany i drogowy, piasek, transport

Siesławice 193. 28-100, Busko-Zdrój



Utraciła je ramach represji za udział w Powstaniu Styczniowym 1 czerwca 1869 roku ukazem Komitetu Urządzającego Królestwa Polskiego zamieniającym status miasta na osadę. Obecnie po pozytywnym wyniku ogólno gminnego referendum w sprawie przywrócenia statusu miasta siedzibie gminy czynione są starania o ich przywrócenie. Może to nastąpić oficjalnie 1 stycznia 2013 r.

Jubileuszową fetę rozpoczęła uroczysta msza święta w kościele parafialnym Świętych Apostołów Piotra i Pawła po której uczestnicy święta w paradnym korowodzie przeszli na plac przed zamkiem królewskim, gdzie nastąpiła zasadnicza z elementami historii część obchodów 650-lecia lokacji.

festyn_stopnica001.jpg 

festyn_stopnica002.jpg 

W rolę pary królewskiej w stylowych strojach z epoki Kazimierza Wielkiego wcielili się przewodnicząca Rady Gminy Danuta Szczepanik i wójt gminy Ryszard Zych. Odczytany został akt lokacji miasta a następnie rys historyczny Stopnicy przedstawił dr Romuald Kopiński, znany tutejszy lekarz, wieloletni samorządowiec, społecznik, honorowy obywatel miasta.

Na skwerze przed budynkiem odnowionego zamku kazimierzowskiego posadzone zostało drzewo-symbol - Dąb Kazimierz, mający upamiętniać 650. rocznicę nadania Stopnicy praw miejskich.

Po części oficjalnej i historycznej uczestnicy jubileuszowego spotkania mogli obejrzeć między innymi barwne widowiska kostiumowe w wykonaniu miejscowej młodzieży szkolnej, musztrę paradną klas mundurowych z tutejszej szkoły ponadgimnazjalnej, pokazy walk rycerskich i tańca dawnego, prezentacje muzyczne i występy regionalne.

festyn_stopnica003.jpg 

W jubileuszowej biesiadzie uczestniczyły i wystawiły swoje bogato zaopatrzone w lokalne kulinaria, sprzęty i rękodzieło stoiska działające na terenie gminy Stowarzyszenia, KGW.

W przestronnych wnętrzach zamku – obecnie siedziby Gminnego Centrum Kultury czynna była okolicznościowa wystawa dokumentująca historię miasta, wystawy dorobku lokalnych artystów.

festyn_stopnica004.jpg 

festyn_stopnica005.jpg 

Gwiazdą wieczoru był zespół Chrząszcze w programie p.n. "The Beatles Show", który dynamicznymi przebojami lat 60-tych XX wieku rozgrzał publiczność, wciągając ją mimo co trochę padającego deszczu do kapitalnej zabawy.

 fotoreportaż

 

 /Robert Gwóźdź/


 



Reklama.

Historia powstania i rozwoju Stopnicy opracowana na podstawie materiałów źródłowych przez nauczyciela, bibliotekarkę miejscowej biblioteki gminnej i szkolnej mgr Aleksandrę Salomon.

Stopnica

Stopnica była niegdyś grodem leżącym w miejscu bronionym przez naturę, w terenie bagnistym, nad rzeczką Stopniczanką, na drodze z Krakowa przez Wiślice do Sandomierza, później do Warszawy. Tędy też prowadziła najstarsza droga z Krakowa na Litwę. 

Początki osadnictwa w okolicy Stopnicy sięgają czasów pierwszych Słowian. Prowadzone pod koniec XIX wieku badania archeologiczne wskazują, że na terenie dzisiejszej gminy Stopnica, wczesnosłowiańskie osady istniały w Falęcinie Starym, Dziesławicach i Żernikach Dolnych, a późniejsze badania potwierdziły zamieszkiwanie przez Słowian okolic Kuchar, Klępia Górnego i Szczeglina.
Pierwsza zachowana wzmianka o Stopnicy (jak i o kościele parafialnym) pojawia się w "Rocznikach" Jana Długosza pod datą 1103r. W tym to właśnie roku kanonik i proboszcz Baldwin został powołany na biskupstwo krakowskie. Świadczy to o tym, że Stopnica w tym czasie była miejscowością nie pośrednią, lecz grodem, który utrzymywał bliski kontakt z Krakowem i władzami Polski. W samej Stopnicy oprócz ośrodka kościelnego istniał dwór książęcy. W dworze tym w 1275 roku Bolesław Wstydliwy wydał przywilej dla klasztoru Cystersów w Wąchocku. Proces przenoszenia centrum Stopnicy na wzgórze położone na prawym brzegu rzeki Stopniczanki rozpoczął król Władysław Łokietek ufundowaniem na nim kaplicy św. Anny w 1326r.

Do Stopnicy specjalny sentyment czuł Kazimierz Wielki. W 1362r. nadał Stobnicy, Starej Stobnicy i Falęncinowi prawa miejskie średzkie. Termin prawo średzkie wiąże się z nadawaniem praw miejskich Środzie Ślą¬skiej w 1235 r., wzorowanym na prawie miejskim Magdeburga. Stąd też pra¬wo średzkie jest odmianą prawa magdeburskiego. Najważniejsze miasta lo¬kowane na tym prawie to Złotoryja -1211 r. .Wrocław -1229 r., Kraków -1257 r.. Lokacja miast polegała na ich wyłączeniu spod sądownictwa urzęd¬ników książęcych i przekazaniu tych funkcji wójtowi, który kierować się miał zasadami prawa magdeburskiego. Podstawowym prawem osadników była wolność osobista, zaś elementem samorządu - ława wybierana spośród miesz¬czan. Miasta otrzymywały lata wolnizny, po których miano ściągać czynsze określane prawem i wyznaczone od parceli miejskich, sklepów i warsztatów rzemieślniczych.

Król uwolnił mieszczan od podatków i ciężarów na 16 lat. Po Kazimierzu Wielkim jeszcze siedmiu królów polskich – Jan Olbracht, Władysław Jagiełło, Aleksander I, Henryk III Walezy, Stefan Batory, Jan Kazimierz, August III potwierdzało przywileje dla miasta. Na ich mocy miasto było zwalniane od wszelkich podwód z wyjątkiem szczególnych potrzeb. W ten sposób Stopnica mogła się podźwigać w okresach upadków. W miejscu drewnianej kaplicy św. Anny Kazimierz Wielki polecił wznieść kościół farny p.w. św. Piotra i Pawła, który dziś jest najcenniejszym zabytkiem Stopnicy. Król oprócz fundacji kościoła farnego, zbudował w miejscu dworu zamek, a także w latach 1347-1352 ufundował szpital dla ubogich. Stopnica jako własność królewska weszła w skład niegrodowego starostwa stopnickiego, które obejmowało miasto Stopnicę oraz min. wsie: Wolica, Kąty, Białoborze, Klępie Dolne, Falęcin, Suchowola, Szklanów. W imieniu króla władzę nad starostwem sprawował starosta rezydujący na zamku stopnickim. Starostwo stopnickie było jednym z 16 starostw znajdujących się w okresie przedrozbiorowym w ówczesnym w województwie sandomierskim, na terenie którego leżała Stopnica.

Za czasów panowania Jagiellonów Stopnica przechodziła swój rozkwit. W końcu XIV wieku i w pierwszej połowie XV w Stopnicy odbywały się sądy ziemskie województwa sandomierskiego. W 1403 roku Władysław Jagiełło chcąc zjednać sobie Świdrygiełłę wiążącego się z Krzyżakami, nadał mu Stopnicę oraz inne zamki w Polsce wraz z Ziemią Żydaczewską i 1400 grzywien rocznego dochodu. W 1410 roku Władysław Jagiełło przed bitwą pod Grunwaldem, przez Wiślicę, Nowe Miasto Korczyn, Stopnicę i Szydłów jedzie do Słupi. Stąd pieszo idzie na Łysą Górę, aby modlić się o zwycięstwo nad Krzyżakami.

W 1470 roku urodził się Jan ze Stobnicy filozof i geograf, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor dzieła „Wstęp do Kosmografii Ptolemeusza”, zbioru wiedzy o świecie zawierającego pierwsze w Polsce dokładniejsze informacje o Ameryce, a także pierwszą mapkę z nazwą Ameryka. Zmarł w Poznaniu w 1530 roku.

W pierwszej połowie XVII wieku starostwo piastował Krzysztof Ossoliński, który ufundował w Stopnicy klasztor reformatów.

W 1649 roku Jan Kazimierz potwierdził dla Stopnicy prawo miejskie niemieckie, polecił odbywanie sądów dwa razy w tygodniu. Były to ostatnie lata pomyślnego rozwoju miasta. W 1655 roku kościół farny zostaje złupiony i zniszczony przez Szwedów. Jednak większych zniszczeń doznała Stopnica podczas najazdu wojsk księcia Siedmiogrodu Jerzego II Rakoczego. Złupiły one kościół, zamek i miasto dopuszczając się w nim wielu okrucieństw. Zniszczeń dokonanych przez Szwedów i Węgrów dopełniła zaraza, w wyniku której zmarło 600 mieszkańców miasta.

W 1787 roku miasto zaszczycił swą wizytą król Stanisław August Poniatowski, który wracał z Ukrainy. Wieczorem 11 czerwca przybył do Stopnicy witany przez starostę stopnickiego Eliasza z Granowa Wodzickiego, przy akompaniamencie salw z armat zamkowych. Król odwiedził oba stopnickie kościoły: farę i klasztor reformatów oraz zwiedził ogród zamkowy.
W 1795 roku miasto padło ofiarą pożaru. Oprócz domów mieszkalnych spłonęła szkoła, kościół farny, synagoga oraz zabudowania plebańskie. Z pomocą pogorzelcom przyszli właściciele pobliskiego Pacanowa – Adam i Józefa z Sołtyków Parysowie oraz biskup Józef Olechowski, który własnym sumptem odrestaurował kościół i zbudował szpital dla ubogich.

Przez pierwszych 14 lat zaborów (1795-1809) Stopnica znajdowała się w zaborze austriackim. W 1809 roku została włączona do Księstwa Warszawskiego. W tym roku siedzibę powiatu przeniesiono z Wiślicy do Stopnicy. Postanowieniem namiestnika Królestwa Polskiego z dnia 2 lutego 1816 roku miasta królewskie, a do takich należała Stopnica stały się rządowymi.

W 1830 roku wybuchło powstanie listopadowe w Królestwie. W Stopnicy pojawiły się próby utworzenia Klubu Patriotycznego. W wydarzeniach tych dużą rolę odegrali zakonnicy z miejscowego klasztoru reformatów, a w szczególności o. Leonard Krzyżanowski.

W 1855 roku założono w Stopnicy szpital o 35 łóżkach w budynku dawnego browaru należącego niegdyś do klasztoru reformatów.

W 1863 roku powstał pułk stopnicki pod dowództwem majora Karola Kality pseudonim „Rębajło”. 5 i 6 batalion tego pułku brał udział w walkach pod Opatowem. Szczególną aktywnością w czasie powstania styczniowego odznaczali się stopniccy zakonnicy. Część z nich została zesłana na Syberię.

W ramach represji za udział w Powstaniu Styczniowym wiele miast w Królestwie Polskim zostało pozbawionych praw miejskich. 1 czerwca 1869 roku stosując się do postanowień ukazu Komitet Urządzający Królestwa Polskiego odebrał prawa miejskie Stopnicy zamieniając ją na osadę.
13 września 1914 roku w Stopnicy stacjonowali legioniści. W klasztorze nocowali ułani rotmistrza Władysława Beliny – Prażmowskiego. Natomiast w rynku stacjonował brygadier Józef Piłsudski późniejszy Marszałek Polski. Fakt ten opisał w swoich wspomnieniach pt. „Moje pierwsze boje”.
Panowanie rosyjskie w Stopnicy zakończyło się ostatecznie w 1915 roku, a teren tej części Kongresówki znalazł się pod okupacją austriacką. W Stopnicy wybuchła epidemia cholery i tyfusu. Szalejąca zaraza była przyczyną ewakuacji przez władze austriackie urzędu powiatowego do Buska w czerwcu 1915 roku.

Dobiegła I wojna światowa w wyniku której Polska odzyskała niepodległość. W 1918 roku w  Stopnicy rozwinęło swoją działalność Koło Polskiej Ma¬cierzy Szkolnej. Członkowie Koła podjęli śmiałą jak na owe czasy, decyzję utworzenia w Stopnicy szkoły średniej. Głów-nym inicjatorem całego przedsięwzięcia był ówczesny kierow¬nik szkoły powszechnej w Stopnicy Franciszek Dziedzic. Tak powstała prywatna, męska średnia szkoła Polskiej Macierzy Szkolnej w Stopnicy, która w roku szkolnym 1918/19 rozpoczęła swoją działalność.

W okresie międzywojennym Stopnica i powiat stopnicki stają się jednym z większych ośrodków ruchu ludowego. Zarówno Stronnictwo Ludowe jak i Powiatowy Związek Młodzieży Wiejskiej „Wici” należą do największych organizacji powiatowych w województwie kieleckim. W 1933 roku na obchody Święta Ludowego przybywa Wincenty Witos, a w wiecu bierze udział 20 tysięcy osób. W tym też okresie usypano ponadto w Stopnicy kopiec Tadeusza Kościuszki oraz zbudowano pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego. Wtedy też starosta Tarnogórski przeniósł w 1933 roku stopnickie gimnazjum do Buska.

We wrześniu 1939 roku w rejonie Stopnicy toczyły się silne walki Krakowskiej Brygady Kawalerii oraz 22 Dywizji Piechoty z niemieckimi oddziałami 5 Dywizji Pancernej. W następnym dniu po wkroczeniu Niemców do miasta została podpalona południowa pierzeja Rynku, w następstwie czego spłonęła. W ramach okupacji niemieckiej Stopnica znalazła się w Generalnym Gubernatorstwie oraz po raz pierwszy w historii w powiecie buskim. Ludność Stopnicy, podobnie jak i wszystkich ziem okupowanej Polski, zaczęła na własnej skórze doświadczać terroru hitlerowskiego okupanta. Prawdziwa tragedia dotknęła jednak ludność żydowską. Eksterminacje ich rozpoczęli Niemcy 5 listopada 1942 roku. Otoczyli Stopnicę i ze wszystkich domów spędzili ludność żydowską na Rynek, stamtąd do stacji kolejowej w Szczucinie, a później do Treblinki.

Oprócz batalionów Chłopskich, i Armii Krajowej w rejonie Stopnicy działały też Narodowe Siły Zbrojne. Wiosną 1944 roku przeprowadzono pacyfikację Stopnicy. W dniu 2 sierpnia 1944 roku do Stopnicy wkroczył 5 Korpus Pancerny Armii Czerwonej pod dowództwem gen. Nowikowa. Niemcy nie dali jednak za wygraną. Lotnictwo niemieckie bez przerwy bombardowało miasto. Wojska radzieckie wycofały się ze Stopnicy 15 sierpnia, ale zaraz za jej wschodnimi granicami ustaliła się linia frontu, która przetrwała aż do dnia 12 stycznia 1945 roku. W wyniku walk frontowych Stopnica uległa całkowitemu zniszczeniu. Nie ocalał w niej ani jeden dom. 13 stycznia 1945 roku wojska radzieckie wyzwoliły Stopnicę. Wiosną do zrujnowanego miasta zaczęli powracać mieszkańcy i przystępować do jego odbudowy.


Zobacz także

Akcja 'ODDAJ KREW! PODZIEL SIĘ ŻYCIEM'

Dodane: 2020-09-18 09:30 - Komentarze  (0)  czytane (3885)

TAGI:



Komentarze (0)

Uwaga: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Za wypowiedzi naruszające prawo lub chronione prawem dobra osób trzecich grozi odpowiedzialność karna lub cywilna. IP Twojego komputera: 34.205.93.2

- (2012-06-02 22:14:00)

Zgadzam się. Wójt robi co mu się żywie podoba. A swoją droga po co ta cała szopka z tym ptzrbraniem, szkoda że prawdziwej korony sobie nie założył przecież podatnicy zapłacą. A swoją droga ciekawe dlaczego prawie nikt z zaproszonych ważnych gości nie dotarł? To świadczy tylko o tym gdzie wszyscy mają nasze władze i ich szopki:))))

-józef (2012-06-01 15:23:14)

za władcę absolutnego to on się uważa, robi co tylko chce a wszystkie barany go słuchają, cała rada i wszyscy w gminie są tak skorumpowani że trzeba by bombe podłożyć!!!

-sonia (2012-06-01 15:19:02)

król z przodu a barany z tyłu!!! cała prawda o naszym wójcie!!!

- (2012-06-01 12:12:30)

zamiast wydawac pieniądze na tak nie potrzebne nikomu imprezy moze by tak gmina zaczela na tym oszczedzac a nie zabierac nauczycielom kart nauczyciela po kilkudziesiecia latach pracy.

-- (2012-05-31 19:26:13)

Przepraszam, o jakim referendum jest mowa na wstępie? Czyżby o tym zbieraniu podpisów przez sołtysów wsi? Przecież to jest śmieszne, nie było przeprowadzonej żadnej akcji informacyjnej co Stopnica i cała gmina zyska na zmianie statusu miejscowości a co straci. Nie było żadnego referendum, proszę nie pisać kłamstw.

- (2012-05-31 06:52:22)

podziwiam historię regionu, tym bardziej że nie pochodzę z tych stron mieszkam tu od niedawna i dziwię się, że rodowici stopczynianie nie znają historii własnej miejscowości, a jest ona bardzo bogata i ciekawa

- (2012-05-30 21:01:05)

a ten w siwy gosc w tej koronie to kto ????????????? bo na króla to on nie wyglada ??????

-........... (2012-05-30 20:58:21)

poprostu kaszana ............ nic ciekawego a nawet ci co handlowali spozywka marudzili ze zadnego zainteresowania nie widac. nie ma co. impreza sie nie udala jak to bywalo w latach poprzednich. kicha i tyle

-=-- (2012-05-30 19:26:04)

Nie rozumiem. Czego Wy chcecie? Nie umiecie docenić tego, że coś się dla nas robi. Jakie by nie było, to jest, a zawsze może być lepsze. Po co tyle krytykować.

- (2012-05-30 15:24:03)

najwieksza lipa imprezowa od lat w stopnicy.................... włodarze sie nie postarali wcale........ tandeta !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Dodaj komentarz

UWAGA!
Formularz dodawania komentarzy wymaga włączenia obsługi plikow cookies (ciasteczek), zapisywanych
i odczytywanych z Twojego urządzenia - jeśli chcesz dodać komentarz, włącz ciasteczka, odœwież stronę i spróbuj ponownie...


Telewizja

Powiatowy Przegląd Kapel Biesiadnych i Weselnych - Część 2

Powiatowy Przegląd Kapel Biesiadnych i Weselnych - Część 3

Przegląd Kapel Biesiadnych i Weselnych - Występ grupy Skrzydła Kruka

Koncert Konkursowy XII OFP im. Wojtka Belona w Busku-Zdroju

Koncert Finałowy - XII Ogólnopolski Festiwal Piosenki im. Wojtka Belona

Praktyczna strona edukacji w ZSTiO

Konkursy

Uwaga konkurs! Wygraj podwójne zaproszenie na spektakl: Lista męskich życzeń
Konkurs rozstrzygnięty! Sprawdź wyniki ! Zapraszamy na występ Kabaretu Smile!!!
Konkurs rozstrzygnięty! Sprawdź wyniki!!! Zaprszamy na koncert DON VASYL I CYGAŃSKIE GWIAZDY!
Konkurs zakończony: Do wygrania podwójne zaproszenia na Szalone Nożyczki w Busku-Zdroju
Konkurs zakończony: Do wygrania vouchery do Salonu wirtualnej rzeczywistości w Busku-Zdroju!
Konkurs zakończony: Do wygrania podwójne zaproszenia na R-STUNTS w Jędrzejowie
Konkurs zakończony: Do wygrania podwójne zaproszenia na Kabaret Pod Wyrwigroszem w Kazimierzy Wielkiej
Zobacz więcej Dodaj

Promocje

To jest miejsce na Twoją promocję

2016-06-30 - 2029-06-30

Przeczytaj kolejną wiadomość:

Dziś Dzień Matki

26 maja obchodzony jest Dzień Matki. Składamy naszym Mamom życzenia, obdarowujemy kwiatami i upominkami, aby podziękować za rodzicielską...